Tin Công Nghệ

Giải thích vấn đề Coffee Lake không tương thích bo cũ, bo mới không hỗ trợ Kaby Lake

Nhiều anh em vẫn hoài nghi rằng liệu các vi xử lý thế hệ thứ 8 của Intel dành cho desktop (Coffee Lake) có dùng được với bo mạch chủ đời 200 series hay không bởi về căn bản, socket tương thích với CPU mới vẫn là LGA1151 tức có 1151 chân pin. Câu trả lời sẽ là không, CPU Coffee Lake dù có cùng số lượng chân pin với Kaby Lake nhưng bố trí chức năng chân pin đã khác, thêm vào đó chipset 300 series cũng chỉ hỗ trợ Coffee Lake nên chúng ta cũng không có cơ hội dùng CPU đời cũ trên bo mạch mới.

Intel công bố các vi xử lý Intel Core thế hệ thứ 8 (Coffee Lake) chỉ hoạt động với chipset 300 series. Hiện tại đã có hơn 50 mẫu bo mạch chủ đến từ các hãng như ASUS, MSI, Gigabyte, ECS, ASRock, EVGA, Colorful dùng chipset Z370, các phiên bản thấp hơn như H370, B350, vẫn chưa được công bố.

 ​

Z370 về cơ bản không khác nhiều so với thế hệ mà nó thay thế là Z270. Khác biệt chính đó là Z270 có thể hỗ trợ cả vi xử lý Intel thế hệ 6 (Skylake) và 7 (Kaby Lake) riêng Z370 chỉ hỗ trợ thế hệ 8 (Coffee Lake). Về phần kết nối, Z370 hỗ trợ số lane PCIe 3.0, số cổng USB 2.0/3.0, SATA 3.0 và các chuẩn bộ nhớ như Intel Optane, DRAM DDR4 2 kênh … tương tự Z270. Thậm chí việc hỗ hỗ trợ trình xuất ra tối đa 3 màn hình với các kết nối tích hợp trên bo mạch chủ như DisplayPort 1.2, HDMI 1.4 với các tùy chọn phân giải cũng không khác gì Z270. Thế nên Z370 có thể nói là một tên gọi khác mà Intel muốn dùng nó để phân biệt giữa nền tảng chipset dành cho vi xử lý Core thế hệ 8 và nền tảng dành cho vi xử lý đời trước.


Card mở rộng ASUS ThunderboltEX 3 trên bo mạch chủ Z370 Prime-A.

Trong bảng trên, có một chi tiết là Intel nói có hỗ trợ Thunderbolt 3 – thực tế mình đã cầm qua các bo mạch chủ Z370 từ rẻ đến cao cấp nhất của ASUS trong đợt ra mắt vừa qua và không thấy bất cứ cổng Thunderbolt 3 nào. Thêm vào đó Intel cũng không hỗ trợ Thunderbolt 3 trực tiếp từ chipset và điều này sẽ tùy thuộc vào hãng làm bo mạch chủ, họ phải tự tích hợp vi điều khiển Thunderbolt 3 trên bo mạch. Như giải pháp của ASUS, họ cung cấp một chiếc card PCIe để lấy 4 lane từ khe PCIe 3.0 x8 cho Thunderbolt 3 có tên ThunderboltEX 3.

Như vậy anh em chỉ cần nhớ rằng vi xử lý Intel thế hệ 8 cho desktop chỉ dùng được trên bo mạch chủ dùng chipset 300 series, không chỉ riêng Z370 hiện tại mà cả những phiên bản dòng H, B, Q, miễn “đầu 3” là dùng được.

Tiếp theo là sự khác biệt về socket. Mặc dù chipset khá giống nhưng socket trên các bo mạch chủ dùng chipset 300 series lại có nhiều khác biệt mà mắt thường khó nhận ra, thậm chí khi gắn CPU thế hệ Kaby Lake vào thì nó vẫn nằm gọn gàng trong socket mới.

Mặc dù cũng được gọi là 1151 tức có 1151 chân pin nhưng cách bố trí chân pin trên CPU Coffee Lake và socket mới lại rất khác so với thế hệ trước. Hình trên có thấy sự khác biệt về bố trí chân pin và chức năng của chân pin giữa CPU Coffee Lake (trái) và Kaby Lake. Có thể thấy CPU Coffee lake có nhiều chân pin được chuyển đổi từ RSVD pin (reserved hay chân pin chờ) thành Vcc pin (IC power-supply cấp nguồn cho CPU) và Vss (Voltage Source Source hay Ground Reference – GND là chân pin cấp điện áp cho NMOS, CMOS, TTL …). Cụ thể so với Kaby Lake, Coffee Lake có thêm 18 chân pin Vcc và 14 chân pin Vss, số lượng chân pin vẫn không đổi, chỉ khác về cách bố trí và sắp xếp (các ô màu đỏ và đen trong sơ đồ chân pin).

 


*Đây là 2 con CPU Core i7, đố anh em đâu là Coffee Lake?

Sự khác biệt này nhằm mục đích hỗ trợ cho các vi xử lý 6 nhân. Thế nhưng điều khiến người dùng dễ nhầm lẫn là thiết kế vật lý của CPU Coffee Lake và Kaby Lake cũng như socket 1151 v2 và 1151 đời đầu trên bo mạch chủ. Nếu như trước đây việc lắp CPU lên một bo mạch không tương thích khó có thể xảy ra nhờ các điểm khoét trên CPU và gờ nổi trên viền bao quanh socket thì câu chuyện lại không đúng với Coffee Lake và Kaby Lake. Có thể thấy trong hình trên vị trí các điểm khoét bán nguyệt (mũi tên trắng trong hình) giữa 2 thế hệ CPU này giống hệt nhau và kích thước của CPU cũng tương đương nhau. Thành thử ra chúng ta có thể lắp nhầm CPU Kaby Lake vào socket 1151 v2 trên bo mạch chủ 300 series mà không gặp phải khó khăn gì. Nếu chúng ta không biết hay cố tình chơi dại thì khả năng cao con CPU sẽ qua đời.

 ​

Như vậy, một lần nữa anh em cần phải lưu ý, CPU Coffee Lake hay Kaby Lake hay thậm chí Skylake dù đều có thể đặt vừa vặn vào socket 1151 v2 trên bo mạch chủ 300 series nhưng chỉ Coffee Lake mới chạy được. Ngược lại nếu anh em lắp Coffee Lake vào các bo mạch chủ dùng chipset đời trước như 200 series hay 100 series với socket 1151 thì cơ bản cũng lắp vừa nhưng không chạy được vì bố trí chân pin chức năng đã rất khác.